Crisis! Mediteren!? Do’s en don’ts

Als je je rot voelt, is je natuurlijk neiging om je zo snel mogelijk fijner te willen voelen. Wie wil er nu last hebben van angst, stress, schuld, falen, irritatie…? Of van gedachten die niet meer willen stoppen?

Afstand nemen of voelen?

Meditatie leent zich goed om op zulke momenten toevlucht tot te nemen. Om even afstand te nemen van je gedachten en gevoelens in plaats van er in meegesleurd te worden. En dat is natuurlijk fijn. Maar er zit ook een risico in. Want hoe kom je dichter bij jezelf? Door afstand te nemen van je emoties, er verder vandaan te gaan (oh ik ben niet mijn emoties en gedachten. Gelukkig. Ik adem het weg. Ik voel het niet meer. En ik kan weer door.)? Of door te onderzoeken wat er onder die emoties zit (ik ben niet mijn emoties en gedachten. Ik kan er naar kijken. De oorsprong ervan ligt daaronder en is blijkbaar getriggerd door de situatie waarin ik me bevind. Laat ik dat eens onderzoeken)?

Bewustzijn erop

Je systeem zal zich waarschijnlijk meer aangetrokken voelen tot de eerste optie. Bedenken dat je niet je gedachten emoties bent en dan in je hoofd blijven en je gevoel weg ademen. Ons  systeem is erop gericht om zo snel mogelijk weg te bewegen van (emotionele of fysieke) pijn. Het nadeel van deze beweging is dat het geen langdurig effect heeft. Waarschijnlijk komen de gedachten en gevoelens al snel weer terug als de situatie zich herhaalt of als je die ene persoon weer tegenkomt. Dus als je hier op een structureler niveau iets aan wilt doen, als je je bewustzijn verder wil ontwikkelen, en je ware zelf wilt ontmoeten, dan raad ik je van harte de tweede optie aan: onderzoek eens wat er onder die emoties zit!

Levensveranderend perspectief

Onze emoties en bijbehorende gedachten hebben namelijk een functie. En als je dit tot je door laat dringen, kan dat echt een levensveranderend perspectief bieden. Ik vind het zelf elke keer als ik het uitleg weer net zo fascinerend: angst, boosheid, stress, onzekerheid/schaamte/schuld, onverschilligheid, ongeacht de inhoud die ze hebben, dienen tot één ding: namelijk het afdekken van dieperliggende gevoelens. Gevoelens die horen bij pijnlijke gebeurtenissen uit je allereerste levensjaren. Ze waren zo pijnlijk voor het baby’tje dat je was, dat je ze niet kon verwerken en weg moest stoppen. Ze zijn dus verborgen voor je bewustzijn, maar zitten wel degelijk in je lichaam en in je emotionele brein opgeslagen. Om je een idee te geven: gebeurtenissen die in de beleving van een baby’tje pijnlijk zijn, zijn alle situaties waarin het niet krijgt wat het nodig heeft. Het kan gaan om fysieke behoeftes, zoals voeding, warmte en veiligheid, of om emotionele behoeften zoals aandacht, liefde en steun.

Vijf illusoire emoties: afweren

Op momenten dat je behoefte niet wordt vervuld, ontwikkel je vervangende emoties die je de illusie geven dat het niet waar is dat je niet krijgt wat je nodig hebt. Er zijn vijf smaken:

1- angst: ik krijg niet wat ik nodig heb, maar misschien kan ik nog weg
2- slecht denken over jezelf: ik krijg niet wat ik nodig heb, maar dat ligt natuurlijk aan mijzelf (ik ben + negatieve term)
3- stress: ik krijg niet wat ik nodig heb, maar als ik nu maar….. dan krijg ik het wel
4- boosheid: ik krijg niet wat ik nodig heb, maar als die ander nu maar……. dan krijg ik het wel
5- onverschilligheid: ik krijg niet wat ik nodig heb, maar dat is eigenlijk wel prima, zo hard heb ik het niet nodig.

Vanuit PRI, de methode waarmee ik werk, noemen we deze illusies afweren (van boven naar beneden: angst, Primaire Afweer, Valse Hoop, Valse Macht, Ontkenning van Behoeften).

Herlabelen van je emotionele brein

Deze afweren helpen ons om onze jeugd te overleven maar worden problematisch als we eenmaal volwassen zijn. Want ons brein weet niet dat we inmiddels geen afhankelijke, overgeleverde kinderen meer zijn. Elke keer als we in een situatie komen die in de verte een beetje lijkt op zo’n pijnlijke verdrongen gebeurtenis, activeert het onze afweer om te voorkomen dat we die voor het kind levensbedreigende waarheid dat we niet kregen wat we nodig hadden, gaan voelen. Die pijn is al heel oud en de levensbedreigende situatie al lang voorbij. Dat weten we alleen niet, we koppelen onze emoties aan de situatie in het nu en denken dat die ervoor zorgt dat we ons naar voelen. Maar de bron daarvan zit dus in onszelf!

Door nu te voelen welke pijn er verborgen zit onder je emoties en gedachten in het nu, onder je afweer, haal je die pijn naar je bewuste en herlabel je hem als het ware. Van ‘levensbedreigend!!!’ naar ‘was levensbedreigend in 19xx, is niet meer nu’. En daarmee plopt het los van de situatie in het hier en nu, en is je emotie niet meer nodig. Hèhè. Pffff….

In drie stappen naar je gevoel

Terug naar de meditatie. Als je dit weet, kun je dus een andere beweging maken op het moment dat je een paar keer adem hebt gehaald en beseft dat je niet je emoties en gedachten bént. Je kunt jezelf eraan herinneren dat ze een functie hebben, maar dat die nu kan worden opgeheven. Kijk eens wat er gebeurt als je jezelf vervolgens de volgende vragen stelt:
1- wanneer, in welke situatie precies is mijn emotie en bijbehorende gedachten opgekomen?
2- wat nam ik in die situatie precies waar met mijn zintuigen (wat zag/hoorde of soms rook/proefde/voelde ik) wat me het meest raakte?
3- welke boodschap kwam er in mijn perceptie op me af vanuit wat ik waarnam?

Bijvoorbeeld: ik voel me geïrriteerd en denk dat mijn vriend echt totaal niet betrokken is bij mij.
1- dit is begonnen sinds ik vanochtend beneden kwam en zag dat de afwas er nog stond
2- ik zag het hele aanrecht vol vieze borden en bestek en kommetjes.
3- wat jij nodig hebt laat me koud

Als je het ‘goed’ doet, zul je bij stap 3 een scherpe emotionele reactie voelen ergens in je romp. Het kan klein zijn, of groot. Dan weet je dat je datgene hebt gevonden wat er ooit als kind op je af is gekomen. Een glimp van de oude pijn die je hebt moeten verdringen en waardoor je in de huidige situatie zo van streek raakt: je brein denkt dat het wéér gebeurt.

De kunst is dus om niet bang te zijn van nare emoties, om te weten dat je ze niet bent, maar er vervolgens wel naar te gaan kijken. En natuurlijk kun je dan nog steeds mediteren en het contact met je ware zelf verstevigen!

Wat merk jij als je deze stappen zet? Lukt het om je zintuiglijke waarneming te vinden en de betekenis die jouw brein erop plakt?

Wil jij de kunst leren om zelf  je emotionele brein te herprogrammeren? Neem contact met me op voor meer informatie of schrijf je in voor een 6-delig online coachingstraject.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.