Een betere wereld begint bij jezelf …


Een bekend cliché vanuit een ander perspectief

De wereld is een prachtige plek. Vooral nu de lente richting de zomer beweegt en alles om de beurt in volle bloei staat. Ingelijst met al die verschillende kleuren groen. En de zoete geur dan de acacia’s seringen en rozen. Het leven dat zich uitdrukt in talloze prachtige vormen! Tegelijkertijd hebben we als mensheid vaak nog maar weinig écht in de diepte contact met al dat moois om ons heen. Of met de enorme impact die wij met ons gedrag hebben op de natuur en de wereld… In dit artikel deel ik mijn ideeën over waar dit uit voortkomt en hoe we een betere wereld kunnen creëren door bij onszelf te beginnen – vanuit een wellicht verrassend perspectief.

Zelf niet heilig

En ik ben daar zelf zeker niet heilig in. Ik scheid mijn afval niet omdat dat niet praktisch is, ben dol op autorijden, eet niet biologisch, douche structureel te lang en eet niet consequent veganistisch omdat ik de kaas te lekker vind. Wel ben ik gestopt met vlees eten (nog niet met vis), en probeer zoveel ik kan zuivelproducten te vervangen door een plantaardige variant. Ik doe mijn boodschappen in principe met een stevige boodschappentas en gebruik geen plastic zakjes om mijn groenten in te doen.

Lekker makkelijk

Een aantal jaar geleden was dat nog anders. Vlees was het hoofdbestanddeel van mijn maaltijd, ik vond mezelf met trots een echte carnivoor, dronk dagelijks melk en was totaal niet bezig met – lees: in contact met – wat de impact daarvan is op dieren, het milieu en de beschikbaarheid van voedsel in de wereld*. Laat staan het effect ervan op mijn eigen welzijn. Terwijl ik natuurlijk theoretisch heus wel wist hoe dat zat, als afgestudeerd bioloog aan Wageningen Universiteit en werkend in de duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Maar het raakte me simpelweg niet. Ik was vooral bezig met te eten en te doen waar ik zin in had en te kiezen voor alles wat mijn drukke werkende leven gemakkelijker maakte.

Nieuw perspectief

Ik snap dus heel goed waarom er zoveel mensen zijn die zó leven! Als iemand me in die periode had verteld dat ik op een dag vrijwillig zou stoppen met vlees eten dan had ik diegene waarschijnlijk uitgelachen. Inmiddels is dat dus veranderd en ik deel graag hoe dat zo is gekomen. Als je kijkt naar hoe we met de wereld omgaan op grote schaal, is het in mijn ogen van groot belang dat we meer bewustzijn krijgen. Niet alleen op wát we aan het doen zijn, maar van waaruit we het doen. Niet om een stichtelijk praatje te houden, maar in de oprechte hoop dat dit verhaal resoneert bij meer mensen. Ik reik graag een nieuw perspectief aan op de cliché ‘een betere wereld begint bij jezelf’.

Of, zoals Michael Jackson het zo treffend verwoordt in ‘man in the mirror’:

I’m starting with the man in the mirror
I’m asking hi mto change his ways
And no message could have been any clearer:
If you wanna make the world a better place
Take a look at yourself and make the change

Gevoeligheid

Wat maakt dat ik geen vlees meer eet en veel minder zuivel tot me neem? Het is niet de wetenschap alleen dat de veehouderij gigantisch meer energie en areaal kost dan het verbouwen van plantaardig voedsel. Het is niet de wetenschap alleen dat er met de veehouderij veel dierenleed**gepaard gaat. Het belangrijkste verschil is voor mij geweest dat ik gevoelig ben geworden voor deze informatie. Op een gegeven moment kon het binnenkomen in mijn hart. In plaats van alleen maar in mijn hoofd, als een portie droge kennis. Telkens als ik vlees at of zuivel dronk. En het begon me tegen te staan. Al kon ik tegelijkertijd nog steeds zin hebben in een Hema rookworst, een pizza salami of een gehaktstaaf met chilisaus. Dat is overigens soms nog steeds zo.

Bewustwording als sleutel

Wat heeft er voor gezorgd dat die informatie ineens ook in mijn hart binnen kon komen? Niet zozeer van de kennis, want die had ik wel. Maar bewustwording van mijn eigen drijfveren achter mijn gedrag, emoties en behoeftes. En wat voor impact dat heeft op keuzes die ik in het hier en nu maak. Omdat dit systeem ten grondslag lijkt te liggen aan hoe wij mensen in elkaar zitten, universeel lijkt te zijn, ben ik gaan zien wat het voor de wereld zou kunnen betekenen als we ons daar allemaal van bewust zouden zijn. Door op die manier naar onszelf te gaan kijken – niet door onszelf op onze kop te geven maar op een liefdevolle manier, met compassie voor hoe we universeel in elkaar zitten als mensen – worden we gevoeliger voor hoe we met onszelf, elkaar en de wereld omgaan.

Afweer

Mijn bewustwordingsproces nam een vlucht omdat ik aan de opleiding tot PRI- (Past reality Integration) therapeut begon. Ik leerde dat emoties en gedrag (ook mijn eigen dus) voor een groot deel worden aangevuurd door onbewuste processen in ons brein, het emotionele brein. Angst, een negatief zelfbeeld, schaamte, schuld, stress, pleasen, boosheid, oordelen, onverschilligheid, uitstellen… het zijn in wezen allemaal emoties die maar één functie hebben: afweer. Het afweren van diepere, pijnlijke gevoelens, die daar onder zijn weggestopt. Die gevoelens horen bij pijnlijke gebeurtenissen in onze eerste levensjaren, die te heftig waren om ze te kunnen verwerken. Gebeurtenissen die gaan over niet krijgen wat we ten diepste nodig hebben als klein, afhankelijk kindje, terwijl we het onszelf niet kunnen geven. Steeds meer neurowetenschappelijk onderzoek toont aan hoe groot de impact van deze ervaringen is op de ontwikkeling van ons brein.

Afleidingstruc

De informatie die daarbij hoort zit echter nog wel opgeslagen in je emotionele brein. Dat scant continu alle informatie die binnenkomt via je zintuigen op een overeenkomst met die informatie. Als iets er in de verste verte op lijkt, gaat het alarm af: dit duidt op potentieel gevaar van pijn! En om die niet te hoeven voelen, schiet je in je afweer.  Een geslaagde afleidingstruc, want daarmee denk je dat er in het hier en nu iets aan de hand is waar al je aandacht naar toe moet gaan, in plaats van dat je die oude geraakte pijn gaat voelen.

Niet meer constructief

Helaas is dat systeem niet meer constructief voor ons als volwassen mensen. We worden boos in situaties waar dat niet gepast is of zorgen voor conflicten in plaats van een constructief gesprek. Vermijden situaties die ons angstig maken zonder door te hebben dat er in het hier en nu niets te vrezen valt. Zien onszelf als een waardeloos persoon en trekken ons terug in plaats van de wereld te laten zien wat we te bieden hebben. Doen ons best anderen te behagen en gaan voorbij aan wat we zelf zouden willen met ons leven. Of we verdoven ons omdat we het niet meer trekken om ons niet fijn te voelen en verdoven ons met wat er voor handen is. Via ontmantelen naar verbinden

Via ontmantelen naar verbinding

Het bij mezelf gaan herkennen van dit mechanisme en het ontmantelen van mijn afweer in het algemeen
heeft ervoor gezorgd dat ik meer in verbinding ben gekomen met mezelf. Daardoor ben ik als vanzelf meer verbinding gaan voelen met mensen en de wereld om me heen. Mijn hart komt daarmee meer open te staan voor de mooie dingen, maar daarmee kunnen ook de dingen beter binnen komen die pijnlijk zijn. Zoals het lijden van andere mensen, maar ook van dieren. Ik was altijd al een dierenvriend, maar ik was vergeten hoe fijn het is om gewoon verbinding met ze te maken. En nu ik dat meer en meer kan toelaten wordt het moeilijker om dan nog gewoon dieren te eten.

Keuze vanuit het hart

Dus een belangrijke factor is geweest dat mijn hart meer open ging. Ik ging daardoor steeds minder vlees eten totdat ik besloot om er maar gewoon mee op te houden. Mijn lichaam ging ook voelen dat zonder vlees de maaltijden lichter vielen en hetzelfde gold voor zuivel. Het was dus niet eens zozeer een kwestie van wilskracht, maar een bewustwordingsproces dat me van binnenuit die keuze liet maken.

Craving

Een andere belangrijke ontdekking was dat wanneer ik toch zin had in vlees, dat meestal op momenten was dat ik me emotioneel niet goed voelde. In de afweer zat dus. En nog kan dat opkomen. Ik voel dan een enorme behoefte aan stevigheid, aan mezelf opvullen. Als ik dan toegaf aan mijn ‘craving’ merkte ik echter steeds dat ik me er (natuurlijk!) niet beter door ging voelen. Natuurlijk, want ik probeerde mijn afweer weg te eten, in plaats van te voelen dat die behoefte voortkomt uit informatie die zit opgeslagen in mijn emotionele brein!

Een betere wereld

Wat zou het voor de wereld betekenen als meer mensen zou weten dat we zo in elkaar zitten. En als meer mensen ook op die manier naar zichzelf zou willen kijken. Niet om zichzelf te veroordelen, maar uit nieuwsgierigheid. Naar hoe het leven zou zijn zonder dat emotionele of gedragspatroon waar je steeds in vastloopt. Als meer mensen in staat zouden zijn om steeds meer te herkennen waar ze vergeefs proberen een behoefte te vervullen die in de eerste levensjaren niet is vervuld. En daarmee kunnen werken, zodat hun hart zich meer en meer kan openen en ze van binnenuit steeds bewustere en gezondere keuzes kunnen maken. Niet uit schuldgevoel of om het goede te doen, maar vanuit hun hart, hun ziel. Als ieder daaraan een bijdrage kan leveren op zijn eigen tempo, eigen manier en met eigen ideeën…?


Ik hoop dat dit perspectief op het cliché dat een betere wereld bij jezelf begint, je heeft geprikkeld en geïnspireerd. Wil je meer weten over afweren, hoe je ze kunt ontdekken en hoe je ermee kunt werken? Lees er alles over in een van de boeken van Ingeborg Bosch, grondlegster van PRI of kijk eens rond op het PRI YouTube kanaal. Je bent ook van harte welkom voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in mijn praktijk.

* Lees ook dit artikel uit The Guardian: avoiding meat and dairy is single biggest way to reduce your impact on earth.

** Wat ik niet wist en waarvan de wetenschap wel degelijk heeft bijgedragen aan mijn verminderd zuivelgebruik, is dat melkkoeien steeds weer kalfjes ter wereld moeten brengen. Anders topt de melkproductie. Maar als de kalfjes eenmaal zijn geboren is het natuurlijk niet de bedoeling dat ze bij hun moeder drinken. De melk is voor de productie bedoeld. Ze worden direct van hun moeder gescheiden en in een aparte box gezet. Een groot deel van de kalfjes wordt uiteindelijk afgevoerd naar de slacht omdat ze niet gebruikt kunnen worden.

Terug naar blogs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.