Nu even niet!!!

Waarom uitstellen vaak zo’n goed idee lijkt

Vanmorgen ploft Joris op de bank tegenover mij en verzucht aan het begin van de sessie: “ik weet het niet. Ik denk dat ik even met de sessies moet stoppen, of dat ze even op een lager pitje moeten ofzo. Ik voel zo’n druk, ik heb nu gewoon even teveel aan mijn hoofd.”

Als iemand daarmee komt, vraag ik altijd heel expliciet naar wat er dan teveel is, want het kan natuurlijk waar zijn. Bij ingrijpende levensgebeurtenissen of het herstellen van een blessure of ziekte moet soms alle energie even ergens anders heen.

Druk, druk, druk…

Joris komt met een aantal hele plausibele argumenten: hij moet studeren voor een examen van een interne opleiding, het werk zelf vereist aandacht en het thuisfront ook, want een van de kinderen moet ook examen doen. En ja, om dan ook nog je persoonlijk proces aandacht te geven… Dat voelt dan even als teveel. Daar komt hij niet aan toe. Dus denkt hij, laten we dat even los.

Begrijpelijk of een onbewuste misleiding?

Zoals hij het vertelt klinkt het heel logisch, maar mijn onderbuik voelt: ergens klopt hier iets niet. Joris heeft drie keer een sessie verplaatst de afgelopen tijd, waardoor hij in plaats van om de reguliere 2 weken, om de 4 weken komt. Maar als je iets wilt veranderen of doorbreken dan heb je de meeste kans van slagen als je er momentum in brengt en je aandacht en actiekracht erin gooit. Ik weet dat Joris het heel belangrijk vind om aan zijn probleem voorbij te komen, ik heb gezien hoe het hem raakt. Dus ik vind het opvallend dat hij ineens is gaan uitstellen, het zou goed kunnen dat hier een onbewust patroon onder ligt.

Uitstellen en vermijden

Bij Joris ging het momentum uit zijn proces juist op het moment dat ik hem aan begon te moedigen om die situaties op te zoeken waar hij moeite mee had. Waar hij zelf graag in wil veranderen. Met als doel te gaan onderzoeken wat hem daar nu zo precies in raakt. Ik vraag hem hoe het daarmee is gegaan. Hij vertelt hoe hij telkens de reminders in zijn telefoon negeert en zo toch uitstelt om te beginnen met leren. Op zijn werk stelt hij steeds uit om bepaalde gesprekken aan te gaan. Kortom, hij ontwijkt en stelt uit. “Maar Joris, wat probeer je dan te vermijden?” vraag ik. Hij is direct geraakt. “ik wil gewoon niet geconfronteerd worden met dat ik iets moet doen wat ik misschien niet kan.” Precies!

Mislukkeling

Waar Joris mee worstelt is dathije zich vaak een mislukkeling voelt. Als vader, als partner, als professional. Daar zou hij graag aan voorbij komen. Dat hij zich een mislukkeling voelt is een belemmerende overtuiging, een oud overlevingsmechanisme (afweer: Primaire Afweer) dat hij als kind heeft moeten ontwikkelen. Door de manier waarop zijn ouders hem behandelden, is hij gaan geloven dat hij van geen waarde is. En in zijn dagelijks leven ziet hij dat steeds bevestigd. Terwijl het helemaal niet klopt: hij heeft een goede baan, heeft op hoog niveau gesport en is een betrokken vader.

Stress en angst

Deze diep gewortelde belemmerende overtuiging spoort hem ertoe aan om heel hard zijn best te doen in alles. In de hoop dat hij kan laten zien dat hij wél van waarde is. Daarmee komt hij in een overdrive (ook een afweer: Valse Hoop) die een hoop stress oplevert. Ik vraag hem wat het ergste is wat er kan gebeuren als hij het examen niet zou halen. Hij antwoordt met verdriet in zijn stem: “ik ben steeds bang [weer een afweer: Angst] dat ze me dan waardeloos vinden en me koeltjes wegwuiven, me niet meer willen.” Hierin hoor je hoe hij onbewust bang is voor wat al gebeurd is, namelijk voor hoe hij ooit als kind behandeld is (in zijn beleving) en hoe pijnlijk dat voelde. Al zijn afweerbewegingen hebben als doel om die oude, verdrongen pijn niet te hoeven voelen. Zo zitten wij mensen in elkaar. Maar als we tegen onze afweer in bewegen en contact maken met die oude pijn, kunnen we hem plaatsen waar hij hoort: in het verre verleden. En kunnen we contact maken met onze eigen kracht en het hier en nu.

Menselijk

Maar ja, het is zo menselijk om in de vermijding en het uitstellen te schieten (overlevingsmechanisme: Ontkenning van Behoeften)! Want het is natuurlijk vreselijk om je steeds maar een mislukkeling te voelen. Of angst te voelen om te worden afgewezen. Of alsmaar in de stress te zitten. Daar wordt je dag niet zonniger van en je hart niet lichter. Dus om je beter te voelen ga je de situaties vermijden of uitstellen waarin dat kan gebeuren. En dat gaat heel vaak ongemerkt, je hoofd sust je gewoon in slaap. Ach, het kan morgen ook nog wel, het is niet zo belangrijk. Maar het is een sluipende saboteur van je leven! Want niet alleen schuif je voordat je het weet je leven steeds voor je uit, je creëert vaak ongewild ook precies datgene wat je probeert te vermijden. Je creëert onbewust je eigen lijdenslast steeds weer opnieuw.

Creëren wat je nou net niet wilt

“Hoe bedoel je dat?” vraagt Joris. “Nou in jouw geval: door het studeren uit te stellen loop je de kans dat je te weinig tijd over hebt om goed te leren en dan zak je voor je examen en denk je zie je wel, ik ben echt een mislukkeling. Door de gesprekken op je werk te vermijden en alles alleen te doen stop je meer tijd dan nodig in je project én  ben je niet goed afgestemd op de anderen, wat je zomaar in de feedback terug kunt krijgen, waardoor je je weer een mislukkeling kunt voelen. En door onze sessies uit te stellen haal je het momentum uit je proces, waardoor je gaat geloven dat je toch geen verandering in je leven kan aanbrengen.”

Bewustwording en een hoopvol perspectief

Aan het einde van de sessie ziet Joris het heel helder. “Goh, ik wil nu het liefst weer uitstellen, laten we afspreken dat ik je volgende week bel over wat ik verder wil. Maar ik voel ook wel dat het niet klopt, ik voel dat als ik dat doe dat ik dan misschien wel ga afhaken. En ik wil natuurlijk helemaal niet afhaken, ik wil juist doorbreken! Maar als we nu afspreken voor over 2 weken dat ben ik bang dat ik in de tussentijd de dingen voor de therapie niet goed genoeg doe.” Ik applaudisseer inwendig. Bravo, wat een bewustwording!

We spreken af over 2 weken. Dan kan Joris mooi gaan voelen dat het angst oproept – precies wat hij heeft te onderzoeken om aan zijn overtuiging van mislukkeling voorbij te komen. Dan kan hij gaan zien dat zowel het gevoel een mislukkeling te zijn als de angst dat hij wordt weggewuifd, illusies zijn. Afweergevoelens die de pijn van het kleine jongetje dat hij was, weghouden. Maar in het hier en nu helemaal niet meer nodig. Als hij dat kan gaan voelen, kan hij contact gaan maken met zijn eigen kracht en kan de mislukkeling met pensioen. Een hoopvol perspectief!

Heb je ook last van uitstelgedrag en vermijding en ben je benieuwd wat jou daar onbewust toe aanzet? Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Voor het gehele filmpje van Ingeborg Bosch, grondlegster van PRI, over de werking van afweren klik hier.

Terug naar blogs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *